Ταξίδι στο χρόνο / Σοφία Λασκαρίδου (1876-1965)
2008-03-11

 

Click to enlarge

 

ΧΡΟΝΟΜΗΧΑΝΗ: ΑΓΑΠΗΤΟΙ ΜΟΥ ΦΙΛΟΙ ΤΙΤΙΖ ΚΑΙ ΚΟΥΛ-ΤΟΥΡ, ΜΟΥ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΠΩΣ  ΠΡΟΕΚΥΨΕ ΕΝΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑ.  ΕΧΩ ΔΙΑΡΡΟΗ ΛΑΔΙΩΝ. ΚΟΙΝΩΣ, ΧΑΝΩ ΛΑΔΙΑ. ΣΑΣ ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΟΠΩΣ ΠΡΟΒΕΙΤΕ ΑΜΕΣΑ ΣΕ ΛΕΠΤΟΜΕΡΗ ΕΛΕΓΧΟ ΤΟΥ ΚΙΝΗΤΗΡΑ ΜΟΥ, ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ. ΔΙΟΤΙ ΠΩΣ ΝΑ ΜΗΝ ΠΑΘΩ Η ΚΑΚΟΜΟΙΡΑ ΑΥΤΌ ΠΟΥ ΕΠΑΘΑ; ΕΙΠΑΜΕ ΚΑΛΗ ΚΑΙ ΕΞΥΠΗΡΕΤΙΚΗ, ΑΛΛΑ ΕΣΕΙΣ ΜΟΥ ΒΓΑΛΑΤΕ ΤΟ ΛΑΔΙ. ΜΙΑ ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ ΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ.. ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΑ ΠΟΥ ΕΧΩ ΝΑ ΔΙΑΝΥΣΩ, ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΑΜΑΣΩ ΚΑΙ ΤΟ ΧΡΟΝΟ ΚΑΙ ΝΑ ΚΑΤΑΦΕΡΩ ΝΑ ΜΟΥ ΑΝΟΙΞΕΙ ΤΙΣ ΠΥΛΕΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΥ. ΚΡΙΝΕΤΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΛΟΙΠΟΝ Η ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΜΟΥ. ΤΙ ΛΑΔΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ;  ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΩ ΣΟΥΠΕΡ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ, ΑΛΛΙΩΣ ΞΕΧΑΣΤΕ ΜΕ...


Κουλ-Τουρ: Εδώ που τα λέμε Τιτίζ, σα να έχει δίκιο η ΧΡΟΝΟΜΗΧΑΝΗ μας. Πρέπει να συμβουλευτούμε τον παππού Μους-Μουστάιν και να προχωρήσουμε σύντομα στην αναβάθμισή της.

Τιτίζ: Ναι, πράγματι. Για φαντάσου, να μείνουμε σε κανένα ταξίδι και να μην μπορούμε να γυρίσουμε πίσω. Έχουμε και παιδιά μαζί μας. Μόνο που το σκέφτομαι παγώνω. Επιβάλλεται να αναβαθμίσουμε τη χρονομηχανή μας. Με το ταξίδι μας όμως τι θα γίνει; Υποσχεθήκαμε  στο φίλο μας το Μανόλη και το Διονύση ότι θα πάμε στην Αθήνα στης αρχές του 20ού αιώνα, να γνωρίσουμε μια σπουδαία γυναίκα τη Σοφία Λασκαρίδου,  την πρωτοπόρο φοιτήτρια της Σχολής Καλών Τεχνών στην Ελλάδα. Και εκεί που το είχαμε πάρει απόφαση Μάρτη μήνα να ταξιδέψουμε στο χρόνο, ακούστηκε η φωνή της ΧΡΟΝΟΜΗΧΑΝΗΣ.

ΧΡΟΝΟΜΗΧΑΝΗ: Ε...Ε, ΑΝ ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΝΑ ΜΗ ΧΑΣΟΥΝ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ , ΚΑΤΙ ΘΑ ΚΑΝΟΥΜΕ Η ΑΠΟΣΤΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΚΟΝΤΙΝΗ, ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΑΡΚΕΤΑ ΠΡΟΣΦΑΤΟ, ΠΡΟΣΘΕΣΤΕ ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΛΙΓΟ ΚΑΙΝΟΥΡΙΟ ΛΑΔΙ ΣΤΟΝ ΚΙΝΗΤΗΡΑ, ΚΑΙ ΤΑ ΑΛΛΑ ΑΦΗΣΤΕ ΤΑ ΠΑΝΩ ΜΟΥ. ΑΓΑΠΗΤΕ ΚΟΥΛ-ΤΟΥΡ, ΘΑ ΒΡΕΙΤΕ ΕΝΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΠΟΥ ΛΕΓΑΜΕ ΥΠΟΓΡΑΨΤΕ ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΓΙΑ ΝΑ ΞΕΚΙΝΗΣΟΥΜΕ ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ.

Τιτίζ: Μα αυτό είναι καθαρός εκβιασμός.

ΧΡΟΝΟΜΗΧΑΝΗ: ΟΙ ΚΑΛΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΝΟΥΝ ΤΟΥΣ ΚΑΛΟΥΣ ΦΙΛΟΥΣ. ΕΤΣΙ ΤΟ ΛΕΩ ΕΓΩ.

Μετά τις γραφειοκρατικές διαδικασίες μεταξύ ημών (του Κουλ-Τουρ και εμού, της Τιτίζ δηλαδή) και της ΧΡΟΜΟΝΗΧΑΝΗΣ, το συμπλήρωμα λαδιού στη μηχανή της αν και μου φάνηκε ότι δεν είχε κανένα πρόβλημα- ξεκινήσαμε ολοταχώς.

Η ΧΡΟΝΟΜΗΧΑΝΗ μας ακουγόταν να δουλεύει καλύτερα από ποτέ. Σταθερά και αθόρυβα διέσχιζε το χωρο-χρόνο με ταχύτητα φωτός. Επόμενο ήταν να φτάσουμε πολύ γρήγορα στον προορισμό μας.

Καλλιθέα Αθήνας, 1918. Βρισκόμαστε μπροστά σε ένα κτίριο και η επιγραφή δηλώνει την ταυτότητά του. «Διδασκαλείο Νηπιαγωγών Καλλιθέας». Στο πρώτο μας χτύπημα ανοίγει διάπλατα η πόρτα και μας υποδέχεται μια ευγενική και περιποιημένη κυρία. Της εξηγούμε ότι είμαστε απεσταλμένοι ενός παιδικού περιοδικού από την Ελλάδα του 2008 και θέλουμε να γνωρίσουμε την κυρία Σοφία Λασκαρίδου.

Η ευγενική κυρία ξαφνικά έχασε το χρώμα της. Δεν πίστευε στα μάτια της και στα αυτιά της, όπως μας αποκάλυψε αργότερα. Στην αρχή νόμιζε πως είμαστε όντα εξωγήινα που ήλθαν να επισκεφτούν την Ελλάδα, αλλά γρήγορα της δώσαμε να καταλάβει ότι είμαστε τόσο γήινοι και πραγματικοί, όσο και η ίδια.

Η Σοφία Λασκαρίδου μας καλωσόρισε με απίστευτη καλή και εγκάρδια διάθεση. Σαν να μας ήξερε από καιρό.

Συστηθήκαμε αλλά αυτή τη φόρα νιώσαμε εμείς αμήχανα. Ύστερα από σιωπή λίγων δευτερολέπτων κατάφερε η Τιτίζ να αρθρώσει μια πρόταση.

Τιτίζ: Κυρία Λασκαρίδου, θελήσαμε να σας γνωρίσουμε από κοντά, γιατί μας εντυπωσίασε το θάρρος και η τόλμη μιας γυναίκας σε εποχές που ήταν δύσκολο έως απαγορευτικό οι γυναίκες να ασχολούνται με κάποια πράγματα.
Σοφία Λασκαρίδου: Ελπίζω τουλάχιστον, μικροί μου φίλοι, οι συνθήκες μετά από τόσα χρόνια να είναι πιο ευνοϊκές για μας τις γυναίκες.

Κουλ-Τουρ:
Τώρα πλέον κυρία Λασκαρίδου οι γυναίκες έχουν τα ίδια δικαιώματα στην μόρφωση. Πρέπει να είστε περήφανη τόσο εσείς προσωπικά αλλά και τόσες άλλες γυναίκες που αγωνίστηκαν με τόλμη και θάρρος για μια ισότιμη σχέση στην κοινωνία. Πείτε μας όμως για τη δικιά σας πορεία. Είσθε η πρώτη φοιτήτρια της Σχολής Καλών Τεχνών στην Ελλάδα.
Τιτίζ:
Οι γονείς σας πώς αντιμετώπισαν αυτή σας την επιλογή;
Σοφία Λασκαρίδου:
Οι γονείς μου, όπως ίσως διαβάσατε, ήταν άνθρωποι μορφωμένοι και διανοούμενοι. Ο πατέρας μου ήταν φιλόσοφος απόγονος των Λασκαρέων του Βυζαντίου και η μητέρα μου ανέπτυξε σημαντική κοινωνική δράση. Ως μεγάλη παιδαγωγός ίδρυσε το «Ελληνικό Παρθεναγωγείο» και το «Διδασκαλείο Γυναικών», που έχω σήμερα την τιμή να το διευθύνω εγώ.
Διονύσης: Τα έργα σας είναι πανέμορφα. Κι εμένα, ξέρετε,
μου αρέσει  η ζωγραφική. Μήπως και εσείς είχατε την ίδια αγάπη και θέληση να σπουδάσετε στη Σχολή Καλών Τεχνών;
Σοφία Λασκαρίδου: Μόνο αγάπη καλέ μου; Από δεκαπέντε χρονών η ζωγραφική αρχίζει να μου γίνεται πάθος. Καβάλα σε ένα άλογο, με μια κασετίνα γεμάτη χρώματα και πινέλα πλανιέμαι σε όλη την Αττική και τον Υμηττό,  ζωγραφίζοντας τοπία.
Μανόλης: Και δε φοβάστε σε αυτήν την ηλικία να τριγυρίζετε μόνη σας;

Σοφία Λασκαρίδου:
Η αλήθεια είναι ότι με λέγανε αγοροκόριτσο και φαίνεται η αγάπη μου για τη ζωγραφική έδιωχνε όλους τους φόβους μου. Μεγαλώνοντας άρχισα να αισθάνομαι όλο μου το είναι να κατακλύζεται από το δημιουργικό παλμό την τέχνης. Το πήρα απόφαση: Το να σπουδάσω στην Σχολή Καλών Τεχνών ήταν για μένα όνειρο ζωής.
Κουλ-Τουρ:
Είχατε όμως και την αμέριστη συμπαράσταση των γονιών σας.
Σοφία Λασκαρίδου:
Είναι αλήθεια αυτό. Μαζί με την μητέρα μου παρουσιαστήκαμε στο βασιλιά Γεώργιο και του ζητήσαμε να εισαχθώ στην Σχολή Καλών Τεχνών. Ξέρετε, τι με ρώτησε μόλις άκουσε το αίτημά μας; «Δε φοβάσαι κοριτσάκι μου να εργάζεσαι με τόσο αγόρια;». Ωστόσο δίνει διαταγή και θεσπίζεται ειδικός νόμος να διδάσκονται και οι γυναίκες τις Καλές Τέχνες στο Μετσόβιο Πολυτεχνείο.
Τιτίζ:
Ποια ήταν η πρώτη αντίδραση των συμφοιτητών σας με την είσοδο σας στην αίθουσα του Πολυτεχνείου.
Σοφία Λασκαρίδου:
Δε θα το πιστέψετε, αλλά έγινε σάλος. Δεν θα ξεχάσω ποτέ εκείνη τη μέρα και τη χρονιά, 1903. Οι σπουδαστές επαναστάτησαν και φτάσαν ακόμη και σε συλλαλητήρια για να καταργηθεί αυτός ο νόμος.
Μανόλης:
Εσείς όμως φανήκατε δυνατή και ακλόνητη. Συνεχίσατε με ακόμη μεγαλύτερη θέληση.
Σοφία Λασκαρίδου:
Έμεινα πράγματι ψύχραιμη στις ειρωνείες και τις εχθρότητες, ακόμη και στα αρνητικά σχόλια που έγραψαν για μένα οι εφημερίδες. Δούλεψα όμως με όλη μου την ψυχική δύναμη, ώσπου κατορθώνω να αποδείξω την πραγματική καλλιτεχνική μου αξία. Τώρα πλέον και μεγάλοι ζωγράφοι και καθηγητές όπως ο Λύτρας, ο Ιακωβίδης, ο Βολανάκης αναγνωρίζουν το ταλέντο μια μαθήτριας.
Το 1907 διπλωματούχος πια φεύγω για το Μονακό με υποτροφία. Εκεί σπούδασα τρία χρόνια και ζωγραφίζω ακατάπαυστα και εκθέτω έργα σε όλη την Ευρώπη.

Τιτίζ:
Δεν ξεχάσατε όμως και τη χώρα σας. Διαβάσαμε ότι επιστρέψατε στην Ελλάδα φορτωμένη διπλώματα και μετάλλια των Ξένων Ακαδημιών. Αργότερα η Ακαδημία Αθηνών σας βραβεύει με το «Αργυρούν Μετάλλιον».
Σοφία Λασκαρίδου:
Με συγκινείτε πολύ παιδιά μου, που γνωρίζετε τόσα πράγματα για τη ζωή μου και το έργο μου. Δε θα μπορούσα ποτέ να φανταστώ, όταν τότε στα δεκαπέντε μου χρόνια που τριγυρνούσα με τα πινέλα και τα χρώματα, θα ήταν η αρχή ενός αγώνα δικαίωσης για την αξία της γυναίκας. Η παρουσία σας εδώ και η αναγνώριση της προσφοράς μου για τις επόμενες γενιές, είναι το μεγαλύτερο βραβείο. Σας ευχαριστώ από τα βάθη της καρδιάς μου για το δώρο αυτό. Σας υπόσχομαι μέχρι τέλος της ζωή μου να αγωνίζομαι για το δικαίωμα της μόρφωσης, για την ελευθερία του πνεύματος.

Κράτησε την υπόσχεσή της, σε εμάς τους μικρούς φίλους η Σοφία Λασκαρίδου και δεν έπαψε ούτε στιγμή να αγωνίζεται. Το εικαστικό της έργο δέχτηκε εγκώμια από διάσημους ξένους κριτές. Οι δημιουργίες της αποτελούνταν από πορτρέτα, τοπία, θαλασσογραφίες και νεκρές φύσεις. Ο αγώνας της όμως δεν ήταν μόνο προσωπική υπόθεση: Μετά το θάνατο της μητέρας της αναλαμβάνει την καλλιτεχνική μόρφωση των ελληνίδων του «Διδασκαλείου Νηπιαγωγών Καλλιθέας». Παράλληλα έχει και συγγραφικές ικανότητες. Το γνωστότερό της βιβλίο είναι «Το ημερολόγιό μου».
Η καλλιτεχνική μορφή της, η ζωντάνια του πνεύματος και οι ανοιχτοί ορίζοντες της σκέψης αυτής της γυναίκας έγιναν μια ξεχωριστή ανάμνηση στις καρδιές μας.


Το ταξίδι στο χρόνο οργάνωσε η Μαρία Κυριαφίνη

Άντληση πληροφοριακού υλικού από το βιβλίο της Αγγελικής Θ. Στεργίου Οδοιπορικό της Γυναίκας.



Recent UPdate

 

copyright Mathitis.gr

 

 

Developed by: